Anasayfa   Anasayfa Anasayfa İnsan Kaynakları   İnsan Kaynakları İnsan Kaynakları Anasayfa   Künye Anasayfa Anasayfa   İletişim
Düzce Postası
Düzce Postası Hava Durumu Düzce : 25.8
18.08.2019
Anasayfa   ANASAYFA   Yerel Haber   YEREL HABER   Gündem   GÜNDEM   Gündem   ASAYİŞ   Asayiş   SİYASET   Siyaset   EĞİTİM   Eğitim   SPOR   Spor   SAĞLIK   Sağlık   EKONOMİ   Ekonomi   ÇEVRE  
  Video Galeri   Video Galeri   Foto Galeri   Foto Galeri   Resmi İlanlar   Resmi İlanlar   Yazarlar   Ünlü Düzce'liler   Ünlü Düzce'liler   Anket   Anket   Ziyaretçi Defteri   Ziyaretçi Defteri   Künye   Künye   İletişim   Kurumsal   Kurumsal   İletişim  
   
Mehmet ŞİMŞEK

Reji Tütünü Değil Halis Düzce Kaçağı

22.4.2019 - 09:16:50

İLKOKUL öğrencisiydim.

Düzce’ye geldiğimiz bir yaz tatilinde Leman teyzemin eşi sevgili Fahri eniştemin elinden düşürmediği bir kitabı ve kapağını dün gibi hatırlıyorum:

Hür şehrin insanları…

Ünlü romancı Kemal Tahir’in kitabı...

Gözüme tuğla gibi gelen o kitabı nasıl bitirebileceğini düşünürdüm Fahri eniştemin…

Kadere bakın ki…

Aradan uzun zaman geçti.

İlk gençlik yıllarımda tam bir Kemal Tahir hayranı olmuştum.

Yazarın sırasıyla bütün romanlarını okudum.

“Hür Şehrin İnsanları”na gelince ister istemez Fahri eniştemi ve o yılları hatırladım.

Kemal Tahir, çocukluğumda bana göz kırpmış, 'roman okuma yaşını bekle' demişti sanki...

 

KEMAL TAHİR'İN ROMANLARINDA DÜZCE

Kemal Tahir'in romanlarını sayfa sayfa okurken tesadüf eseri Düzce'yle ilgili satırlarını not almıştım.

Kısmet bu yazıya imiş...

Dün ünlü romancımızın 46. ölüm yıldönümüydü (21 Nisan 1973)

İstedim ki bugünkü yazıda Kemal Tahir ve Düzce bağlamına kısa bir göz atalım.

Öyleyse buyurun bakalım...

 

“HALİS DÜZCE KAÇAĞI Kİ GAZİ PAŞAMIZIN ELİNE GEÇMEZ”…

İlk notumuz Kemal Tahir'in “Büyük Mal” isimli romanına ait. Romanın kahramanı 'Yayla Padişahı Sülük Bey', Düzce tütünlerinin kalitesine vurgu yaparak şöyle konuşur:

(...) Bir zaman öksürdü.  Savuşturunca, pazılarını şişirip kasılarak kapıyı gözetledi. El yordamıyle tabakayı bulup hırsla açtı. «Reci tütünü mü ki dokunsun oğlum! Halis Düzce kaçağı... Tatlı sert ki, Gazi Paşamızın eline geçmez!» Kadınların sarıp hazırladıkları parmak kalınlığı cıgaralardan birini yaktı, gözlerini süzerek derin derin çekti. Hırıltılarla aksırıp tıksırdı. (...)

 

“LAZ UŞAKLARDAN DÜZCE-HENDEK ÇERKEZLERİNE”

Romanın ilerleyen sayfalarında ise dönemin yaygın geçim kaynaklarından biri olan 'tütün kaçakçılığı'na atıf yapılır:

"(...) Nice nice tahsildarlar... Kolcu basılar... Tütün kaçakçılarından Karadeniz yalısının Laz uşakları, Düzce-Hendek Çerkezleri... Sayısı bellisiz hoyratlar... Duyduğum doğruysa, Narlıca'nın kötü Çalık Kerim'i..."

 

“DEVEBAĞIRTAN, DAR-YERİ, DÜZCE...”

Usta romancının 8 hikayesinden oluşan “Damağası” adlı kitabınının ikinci hikâyesi "Çoban Ali"dir.

Hikaye kahramanlarından Kör Ahmet ile çırağı arasında şu konuşma geçer:

- Ha... Sahi, dedi, öyle ya... Köroğlu devretti, sonra Çaytut, Bolu, Yumlutepe, Devebağırtan, Dar-yeri, Düzce, Karasu, Akcami, Hendek.

 

“ETHEM BEY DÜZCE DOLAYLARINDAN ÇOK KUŞKULU”

Kemal Tahir'in tartışmalara konu olan romanlarından biri de hiç şüphesiz “Yorgun Savaşçı” dır… Kurtuluş Savaşı'nın merkeze alındığı romanda Düzce isyanlarına da değinilir.

Şu satırlar Yorgun Savaşçı'dan:

- Balıkesir'deki 61'inci Tümen çevresi nasıl?

- İyi olduğu söyleniyor. Ben gelirken Balıkesir'e uğrayamadım efendim. Ethem Bey, Anzavur işine çok önem veriyor. Ayrıca, Adapazarı, Hendek, Düzce dolaylarından da çok kuşkulu...

 

“GEREDE, DÜZCE, HENDEK HEP AYAKLANMIŞ”

Romanın ilerleyen sayfalarında yine Düzce'yle ilgili bir diyalog göze çarpıyor:

- Bolu, bizim sınır komşumuz!... Bolu Türk toprağı olduğundan bizim ora sayılır. Bolu ayaklanmış. Gerede, Düzce, Hendek hep ayaklanmış. Kara kazanları pazar meydanına götürdüler...

 

“DÜZCE ÖNÜNDE MAHMUT BEY'İ ÖLDÜRMÜŞLER”

Ve nihayet kitabın son satırlarında Düzce yeniden karşımıza çıkar:

Konuşma şöyle:

Selâhattin merdiven başından seslenince Cemil, Kör Şaban'ı bırakıp, yürüdü.

- Duydun mu felâketi?

- Neymiş?..

- Düzce önünde yarbay Mahmut Bey'i öldürmüşler isyancılar...

 

VE MÜLÂZIM CELAL DÜZCE...

Son notumuz ise Kemal Tahir'in yine Damağası eserinden...

Romanda Osmanlı askeri teşkilâtında 'teğmen'liğe karşılık gelen mülâzım rütbesiyle birkaç kez Celal Düzce'nin ismi geçiyor. Bu ismin tarihi şahsiyet mi olduğu, yoksa Kemal Tahir'in kurgusu mu olduğu edebiyat tarihçilerinin alanı...

***

Vefatının 46. yıldönümünde büyük romancıyı rahmetle anıyorum. (M.Ş)

Reji Tütünü Değil Halis Düzce Kaçağı


Yorum Yazın
  Düzce Postası'nı Takip Et
Twitter Takip Et
   
Yerel Haber
Gündem
Asayiş
Siyaset
Eğitim
Spor
Sağlık
Ekonomi
Çevre
Video Galeri
Foto Galeri
Resmi İlanlar
Yazarlar
Portreler
Anket
Ziyaretçi Defteri
Facebook
Twitter
Site Map
RSS
İnsan Kaynakları
Kurumsal
Künye
İletişim
Yukarı

Google-Translate | Turkish to English Google-Translate | Turkish to French Google-Translate | Turkish to German Google-Translate | Turkish to Russian Google-Translate | Turkish to Italian Google-Translate | Turkish to Spanish Google-Translate | Turkish to Arabic Google-Translate | Turkish to Japanese
Google Translate

Serbay Interactive
© Copyright 2004 - 2018 Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ltd. Şti. Dijital Reklam Ajansı: Serbay Interactive
Emlak8